İCRA HUKUKUNDA İTİRAZ – KISMİ İTİRAZ -GECİKMİŞ İTİRAZ

İTİRAZ

İtiraz işlemi, borçlunun borçlu olmadığını veya alacaklının takip yapma yetkisi bulunmadığını iddia etmesi durumunda yapabileceği bir yasal işlemdir. İtiraz, borçlunun ödeme emrine karşı çıktığı ve alacaklının takibine dair iddialarını dile getirdiği bir süreçtir.

Borçlunun itirazını yapması durumunda, icra takibi otomatik olarak durur. Ancak alacaklı, takibe devam etmek istiyorsa iki seçeneği vardır:

1. Borçlunun İtirazının İptali için Dava Açmak: Alacaklı, borçlunun itirazının haksız olduğunu düşünüyorsa, bu itirazın iptali için icra mahkemesinde dava açabilir. Mahkeme, bu davanın sonucunda itirazın haksız olduğunu kabul ederse takibin devamına karar verecektir.
2. Borçlunun İtirazının Kaldırılması için İcra Mahkemesine Başvurmak: Alacaklı, borçlunun itirazının haksız olduğuna inanıyorsa ve itirazın kaldırılmasını istiyorsa, icra mahkemesine başvurabilir. İcra Mahkemesi, borçlunun itirazını inceler ve haklı bulursa itirazın kaldırılmasını karar verecektir.

KISMİ İTİRAZ

İcra İflas Kanununun 62/4 Maddesinde “Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır. Aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır,” denilmektedir. Kısmi itirazın geçerli sayılabilmesi için, borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun, itiraz ettiği borç miktarını itirazında ayrıca ve açıkça belirtmek zorundadır. Belirtmemişse eğer hiç itiraz etmemiş sayılır.

GECİKMİŞ İTİRAZ

Gecikmiş itiraz, borçlunun kusuru olmaksızın bir engel sebebiyle süresinde ödeme emrine itiraz edememesi durumunda yapılan bir itirazdır. Gecikmiş itirazın geçerli kabul edilmesi için, borçlunun kendi kusuruna dayanmamalı ve iradesi dışında bir sebep nedeniyle itiraz süresini kaçırmış olmalıdır. Bu engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren üç gün içinde gecikmiş itiraz yapması gerekmektedir.

Gecikmiş itirazda borçlunun, itiraz süresinde olmama nedenini belgelemesi ve delillerle desteklemesi önemlidir. Örneğin, ağır bir hastalık durumunda doktor raporu, doğal afetlerde ilgili otoritelerden alınacak resmî belgeler, adres değişikliği nedeniyle tebligatın alınamaması durumunda ise seyahat dönüşünde yapılan tebligatlar gibi deliller gecikmiş itirazın geçerliliği için önemlidir.

Gecikmiş itiraz, normal itirazdan farklı olarak icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. Gecikmiş itirazın içeriği de normal itirazdan farklıdır ve gecikmiş itirazda hem itirazın bildirilmesi hem de borçlunun mazeretinin ve bunun delillerinin sunulması zorunludur.

Gecikmiş itiraz süreci, yasal mevzuat ve yerel yargı birimlerinin uygulamalarına göre değişebilir. Bu nedenle, gecikmiş itirazda bulunmak isteyen borçluların bir avukattan hukuki danışmanlık alması ve süreçle ilgili detayları öğrenmesi faydalı olacaktır. Gecikmiş itiraz işlemi hukuki açıdan karmaşık olabilir ve yanlış yapılması durumunda itirazın kabul edilmemesi veya reddedilmesi söz konusu olabilir.

Özetle gecikmiş itiraz için şu adımları takip etmeliyiz:

1. İcra Memurunun Tebliği: İcra memuru, borçluya ödeme emrini tebliğ eder. Borçlu, bu tebligattan itibaren yedi gün içerisinde ödeme emrine itiraz etmelidir.
2. İtiraz Süresi Kesin: Yedi günlük itiraz süresi kesindir ve icra memuru tarafından otomatik kontrol edilir.
3. İtirazın Süresinde Yapılmaması: Borçlu, kusuru olmaksızın (örneğin hastalık, doğal afet, uzun seyahat gibi bir engel sebebiyle) ödeme emrine süresinde itiraz edemezse, bu durumda gecikmiş itiraz yapma hakkına sahiptir.
4. Gecikmiş İtiraz Süresi: Gecikmiş itiraz, engelin ortadan kalktığı andan günden itibaren üç gün içerisinde yapılması gerekir.
5. Gecikmiş İtirazın İçeriği: Gecikmiş itiraz, borçlu tarafından icra mahkemesine yapılmalıdır. Borçlu, mazeretini gösterir delillerle birlikte esasla ilgili itirazlarını ve dayanaklarını belirtmelidir.
6. İtirazın İncelenmesi: İcra Mahkemesi, gecikmiş itirazı dosya üzerinde inceleyecek ve haklı olup olmadığını araştıracaktır. Haklı bulunması durumunda, itiraz yapılmış sayılacak ve icra takibi duracaktır.
7. Haczedilmiş Mallar İçin: Eğer borçlunun malları haczedilmiş ise ve mazereti kabul edilmişse, mazeretin kabulü kararının tefhim ve tebliğinden itibaren yedi gün içinde alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemelidir.
8. Alacaklının Tercihi: Alacaklı, mazeretin kabulü ile duran icra takibine devam edilmesini tercih edebilir veya itirazın kaldırılması yönünde bir yol izleyebilir.

Unutmayın ki hukuki işlemler oldukça hassas ve karmaşık olabilir, bu nedenle yasal danışmanlık ve avukat desteği almak her zaman önemlidir. Bu konuda daha detaylı bilgi ve görüş almak üzere hukuk büromuzdaki uzman avukatlarımızdan destek alabilirsiniz.

Av. EKİN ÇAKIN & Arb. Av. NARİN ARSLAN